Fasen in teamontwikkeling: samenwerken vraagt meer dan goede intenties
Veel organisaties investeren in teamontwikkeling vanuit een begrijpelijke wens: betere samenwerking, meer eigenaarschap en minder gedoe. Toch blijft de vooruitgang vaak beperkt. Teams willen wel, maar komen niet verder.
Wie kijkt naar de fasen in teamontwikkeling, ziet dat dit zelden te maken heeft met motivatie of inzet. Teams lopen vast op iets anders: het ontbreken van collectieve vaardigheden. Niet de houding van individuele teamleden is doorslaggevend, maar de kwaliteit van wat er tussen mensen gebeurt.
Patrick Lencioni beschrijft teamontwikkeling niet als een lineair groeimodel, maar als het geleidelijk wegnemen van blokkades die effectieve samenwerking in de weg staan. Zijn model biedt een heldere bril om te begrijpen waar teams écht op vastlopen.
Teamontwikkeling begint bij vertrouwen
De eerste en meest fundamentele fase in teamontwikkeling is vertrouwen. Zonder psychologische veiligheid durven mensen zich niet uit te spreken, geen fouten te delen en geen hulp te vragen.
In deze fase gaat het niet om gezelligheid, maar om de vraag: kan ik hier mezelf zijn zonder dat het tegen me gebruikt wordt?
Teams die dit fundament missen, blijven oppervlakkig samenwerken en vermijden alles wat spannend wordt.
Interventies in deze fase richten zich op:
-
openheid en kwetsbaarheid
-
betrouwbaarheid in gedrag
-
het normaliseren van onzekerheid
Zonder dit fundament stokt elke verdere ontwikkeling.
Verschil leren verdragen: conflict als groeifactor
Wanneer er voldoende vertrouwen is, ontstaat ruimte voor verschil. Dat is de tweede fase in teamontwikkeling. Teams die conflict vermijden, lijken vaak harmonieus, maar missen scherpte en betrokkenheid.
Constructief conflict betekent:
-
meningsverschillen mogen bestaan
-
spanning wordt niet persoonlijk gemaakt
-
het gesprek gaat over inhoud en richting
Teams die dit niet beheersen, kiezen voor stilte, omwegen of passieve weerstand. Ontwikkeling vraagt juist om het vermogen om spanning aan te gaan zonder de relatie te beschadigen.
Betrokkenheid ontstaat door duidelijkheid
Teams die verschil durven bespreken, kunnen ook besluiten nemen. Betrokkenheid betekent niet dat iedereen het altijd eens is, maar dat er helderheid is over de gekozen richting.
In deze fase draait teamontwikkeling om:
-
expliciete keuzes
-
duidelijke afspraken
-
weten waar je wel en niet van bent
Zonder deze duidelijkheid ontstaat verwarring, vertraging en afhaken. Teams blijven dan hangen in overleg zonder eigenaarschap.
Heb je nou vragen over een teamcoaching traject? Neem gerust contact op.
Elkaar aanspreken als collectieve vaardigheid
Wanneer afspraken helder zijn, volgt een cruciale volgende fase: onderlinge verantwoordelijkheid. Niet de leidinggevende corrigeert alles, maar het team houdt zichzelf scherp.
Dit vraagt om:
-
aanspreken zonder escalatie
-
feedback geven vanuit betrokkenheid
-
verantwoordelijkheid nemen voor het geheel
Teams die dit vermijden, leunen te zwaar op hiërarchie of laten ongewenst gedrag sluimeren.
Focus op gezamenlijk resultaat
De laatste fase in teamontwikkeling is resultaatgerichtheid. Hier verschuift de aandacht van individuele belangen naar het gezamenlijke doel. Status, ego of comfort maken plaats voor eigenaarschap.
Teams in deze fase:
-
nemen verantwoordelijkheid voor het eindresultaat
-
durven elkaar aan te spreken op bijdrage
-
werken vanuit vertrouwen en helderheid
Dit is geen eindstation, maar een fase die onderhouden moet worden.
Waarom teamontwikkeling vaak ongrijpbaar blijft
Wat teamontwikkeling complex maakt, is dat veel van deze processen onbewust verlopen. Patronen in communicatie, spanning en afstemming zijn lastig te zien van binnenuit.
Daarom kiezen ook wij bij Bokscoaching bewust voor externe ogen in onze eigen ontwikkeling. Niet omdat het misgaat, maar omdat blinde vlekken bij elk team horen.
Externe begeleiding helpt om zichtbaar te maken wat normaal gesproken onder de radar blijft.
Van inzicht naar beweging
De fasen in teamontwikkeling zijn geen checklist, maar een uitnodiging tot reflectie. De vraag is niet waar zitten we fout?, maar:
welke collectieve vaardigheid vraagt nu aandacht?
Door teamontwikkeling te benaderen als een gezamenlijk leerproces – in plaats van een individueel verbetertraject – ontstaat duurzame beweging. Niet door harder te werken, maar door slimmer samen te werken.
Verder verdiepen?
Wil je zien hoe wij teamontwikkeling concreet maken in de praktijk, dan kun je terecht op onze pagina over teamtraining of op ons YouTube-kanaal met meer dan 100 video’s over samenwerking en teamdynamiek.
Coaching in leiderschap
Wil jij groeien in leiderschap? Ga dan voor een (half)jaar traject leiderschapsontwikkeling bij één van onze senior coaches.
Training in uw bedrijf
Wij verzorgen trainingen en trajecten omtrent leiderschap voor uiteenlopende organisaties. Dit kan een combinatie zijn van training en coaching, online en face to face.
Partnerships
Wij leveren onderdelen van trajecten leiderschap samen met andere partijen. Denk aan ontwikkelbureau’s die ons inzetten als onderdeel van een traject.
